Phân tích tác phẩm Từ Ấy – Ngữ văn 11

Loading...
()

Đang tải…

TỪ ẤY

I- NHỮNG TRI THỨC BỔ TRỢ

1.Về tác giả và thời điểm tác phẩm ra đời

-Tố Hữu (1920 – 2002) tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê ở làng Phù Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Thuở nhỏ, ông học ở Trường Quốc học Huế. Tháng 7 – 1938, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản. Cách mạng tháng Tám 1945, ông là Chủ tịch ủy ban khởi nghĩa ở Huế. Trong nhiều năm ông vừa sáng tác vừa giữ nhiều trọng trách trong bộ máy lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Sự nghiệp thơ ca của Tố Hữu gắn liền với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta.

Tố Hữu là nhà thơ lớn của nền thơ hiện đại Việt Nam. Với bảy tập thơ (Từ ấy, 1937 – 1946 ; Việt Bắc, 1947 – 1954 ; Gió lộng, 1955 – 1961 ; Ra trận, 1962 – 1971 ; Máu và hoa, 1972 – 1977 ; Một tiếng đờn, 1992 ; Ta với ta, 1999), thơ ông được xem như biên niên sử bằng thơ của cách mạng Việt Nam. Đối với Tố Hữu, con đường thơ ca cũng là con đường cách mạng. Thơ Tố Hữu tiêu biểu cho phong cách trữ tình – chính trị, thường viết về lẽ sống, lí tưởng, tình cảm của con người Việt Nam hiện đại. Thơ ông đậm đà tính dân tộc.

Ông được trao nhiều giải thưởng cao quý : Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996), Giải thưởng văn học ASEAN (1999).

-Bài thơ Từ ấy thuộc phần “Máu lửa” của tập Từ ấy, tập thơ đầu tay của Tố Hữu, gồm ba phần “Máu lửa”, “Xiềng xích”, “Giải phóng” ghi lại ba chặng đường trưởng thành của Tố Hữu trong đấu tranh cách mạng. Tập thơ là tiếng hát hân hoan nồng nhiệt của một thanh niên trí thức khát khao lẽ sống, say mê lí tưởng, hăng hái đấu tranh cách mạng.

Bài thơ được viết vào thời điểm đặc biệt trong cuộc đời Tố Hữu : được đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản, tháng 7 – 1938.

2.Tri thức về thể loại

Tố Hữu có đóng góp đáng kể trong việc hiện đại hoá thơ trữ tình chính trị – cách mạng Việt Nam : đem lại hình thức hiện đại cho thơ cách mạng và có sức cuốn hút bạn đọc trẻ tuổi. Thơ trữ tình chính trị – cách mạng Việt Nam là dòng thơ được hình thành từ đầu thế kỉ XX gắn với tên tuổi các chí sĩ yêu nước (Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng,…) và các chiến sĩ cộng sản trong các nhà tù thực dân (Trần Cung, Trường Chinh, Xuân Thuỷ,…). Hầu hết thơ ca cách mạng những năm đầu thế kỉ XX vẫn có hình thức truyền thống với các hình ảnh ước lệ, thể Đường luật thất ngôn bát cú, thất ngôn tứ tuyệt, lục bát, song thất lục bát. Cùng vói phong trào Thơ mới lãng mạn, Tố Hữu đem đến cho thơ một chủ thể trữ tình trẻ trung, giàu nhiệt huyết, một cách cảm thụ thế giới riêng, độc đáo. Với tập thơ Từ ấy, có thể nói, Tố Hữu lá một gạch nối giữa thơ mới lãng mạn và thơ ca cách mạng : các nhà thơ mới có thực tế để thấy rằng có thể đem thơ ca phục vụ lí tưởng cách mạng ; và đồng thời, các nhà thơ cách mạng cũng nhận thấy cần đổi mới hình thức để thơ ca cách mạng vừa thực sự trở thành vũ khí đắc lực trong sự nghiệp cách mạng của toàn dân tộc vừa gần với tâm hồn người đương thời.

Xem thêm  Đề kiểm tra học kỳ I môn Vật Lý lớp 11 – Đề A – Trường THPT Thanh Bình

II- PHÂN TÍCH TÁC PHẨM

1.Bài thơ có ba khổ, mỗi khổ thơ đều có bốn dòng bảy chữ, diễn tả những diễn biến tâm trạng của nhà thơ vào thòi điểm rất quan trọng trong cuộc đời cách mạng của ông. Có thể hình dung mạch cảm xúc đó như sau : vui sướng -> nhận thức mới về lẽ sống -» sự chuyển biến trong tình cảm.

a.Khổ thơ đầụ diễn tả sự vui sướng của nhà thơ khi được giác ngộ lí tưởng cộng sản :

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt tròi chân lí chói qua tim

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim…

“Từ ấy” là từ thời điểm nhà thơ được giác ngộ lí tưởng cách mạng của Đảng. Nhà thơ diễn tả sự thay đổi, sự bừng sáng trong tâm hồn người thanh niên đang “băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời” bằng hàng loạt hình ảnh có tính ẩn dụ (mặt trời chân lí, vườn hoa lá). Lí tưởng cộng sản như ánh mặt trời chiếu rọi, xua tan những u ám, buồn đau – những tư tưởng tiểu tư sản còn rơi rớt trong nhận thức của những thanh niên có nhiệt huyết yêu nước nhưng chưa tìm được hướng đi trong cuộc đời ; báo hiệu những điều tốt lành mà nhà thơ không chỉ nhận thức được bằng lí trí mà còn cảm nhận được bằng cả trái tim :

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt tròi chân lí chói qua tim.

Hai câu sau, với bút pháp trữ tình lãng mạn, nhà thơ diễn tả niềm vui sướng tột cùng, sự say mê mãnh liệt trong tâm hồn : Lí tưởng của Đảng như có phép nhiệm màu làm sống lại, làm xanh tươi những tâm hồn. Thế giới ấy rộn rã tiếng chim ca và như đang đơm hoa kết trái :

Xem thêm  Unit 14 Recreation (E. Language Focus) Trang 161-162 Sách Giáo Khoa Tiếng Anh 11

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim…

Loading...

Từ giờ phút ấy, tâm hồn nhà thơ tràn trề niềm vui sống, lẽ yêu đời để hoạt động cách mạng, để sáng tạo thơ ca. Lí tưởng cách mạng đã đem lại cho cuộc đời Tố Hữu một ý nghĩa vô cùng lớn lao và mới mẻ, đồng thời cũng khai sinh cho đời một hồn thơ. Sau này nhớ lại, ông viết : “Lòng tôi vui sướng vô cùng khi cảm thấy ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lê-nin soi rọi vào tâm hồn tươi trẻ của mình” ’.

b.Khổ thơ thứ hai thể hiện nhận thức mới về lẽ sống :

Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ

Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.

Sau những giây phút tâm hồn như được thăng hoa, như được chắp cánh, nhà thơ chân thành bộc bạch sự trưởng thành về nhận thức của mình : lí tưởng của Đảng hấp dẫn tuổi trẻ, giúp họ tin vào một ngày mai tươi sáng có thể thực hiện được trên chính mảnh đất quê hương. Từ đây, lẽ sống là sự gắn bó giữa “cái tôi” cá nhân nhà thơ với “mọi người”, với “trăm nơi”, với “bao hồn khổ”. Việc sử dụng những từ ngữ có tính ngoa dụ (nói quá) như “buộc” (gắn bó), “trang trải” (quan tâm, chia sẻ) nhằm biểu đạt một quyết tâm mới, một sự tự nguyện vượt lên chính mình để xứng đáng là một đảng viên cộng sản trẻ tuổi, là một ngưòi trong muôn người, đồng cảm sâu xa với những người còn chịu nhiều đau khổ. Cũng như một số hài thơ trong phần “Máu lửa” của tập Từ ấy, Tố Hữu hướng tình cảm, sự quan tâm đến “bao hồn khổ” – những em bé đi ở, chị vú em, ông lão, em bé bán rong,… để hoà mình vào môi trường rộng lớn thực hiện lí tưởng giải phóng giai cấp cần lao, giải phóng dân tộc mà Đảng đã giác ngộ cho nhà thơ, để nhân lên súc mạnh của mỗi ngưòi cũng như của “khối đời”.

c.Khổ thơ cuối bộc lộ sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm giai cấp của người cộng sản trẻ tuổi :

Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ

Không áo cơm, cù bất cù bơ…

Trước khi gia nhập Đảng, Tố Hữu là một thanh niên học sinh yêu nước. Được lí tưởng của Đảng soi rọi, nhận thức về lẽ sống của người thanh niên có sự thay đổi có tính bước ngoặt : từ “cái tôi” cá nhân tiểu tư sản học sinh đã có sự giao hoà vào “cái ta” chung, hơn thế nữa, hoà đồng với “bao hồn khổ” ; từ nhận thức về lẽ sống, ông có sự chuyển biến về tình cảm : nhà thơ xác định mình là một thành viên của “vạn nhà”. Sử dụng điệp từ là kết hợp với các từ con, em, anh (là con, là em, là anh), sau đó với sự có mặt của hàng loạt từ chỉ số lượng nhiều vạn nhà, vạn kiếp, vạn đậu,… nhà thơ muốn bộc lộ một tình cảm ruột thịt, một sự thâm nhập sâu sắc với quần chúng lao khổ (vạn kiếp phôi pha). Vì tình cảm vói những “kiếp phôi pha”, với những con người “không áo cơm” ấy mà nhà thơ làm cách mạng và làm thơ.

Xem thêm  Chương VII – Bài 33 : Kính Hiển Vi – trang 91 – Sách bài tập vật lý 11

2.Có thể nói Từ ấy như là lời tuyên thệ dưới cờ Đảng của một chiến sĩ cách mạng và là tuyên ngôn nghệ thuật của một nhà thơ cách mạng. Từ ấy là một bài thơ trong hàng trăm bài thơ tạo nên sự nghiệp thơ phong phú của Tố Hữu nhưng nó có ý nghĩa mở đầu, định hướng cho toàn bộ quá trình sáng tác của Tố Hữu. Từ ấy là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Tố Hữu, đặc biệt cho thơ ông ở giai đoạn đầu của một hành trình thơ hơn nửa thế kỉ. Những đặc điểm bản chất nhất của thơ Tố Hữu đã được định vị ở bài này :

-Về quan điểm sáng tác : gắn bó với quần chúng lao khổ, nói lên tình cảm, nguyện vọng, hạnh phúc, tương lai của họ.

-Về phương thức biểu hiện : dùng thể thơ thất ngôn (bảy chữ) ; sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhịp điệu ; bút pháp trữ tình lãng mạn – cách mạng.

Sau này nhớ lại thuở “Từ ấy”, Tố Hữu viết : “Từ ấy là tâm hồn trong trẻo . của tuổi mưòi tám, đôi mươi, đi theo lí tưởng cao đẹp, dám sống, dám đấu tranh”. Từ ấy không chỉ là tình cảm của riêng Tố Hữu vói Đảng mà là tâm trạng của một thế hệ thanh niên cách mạng được Đảng giác ngộ và dìu dắt để gánh vác sự nghiệp giải phóng dân tộc những năm đất nước còn dưới ách thực dân phong kiến.

Tố Hữu, Xây dựng một nền văn nghệ lớn xứng đáng với nhân dân ta, với thời đại ta, NXB Văn học, Hà Nội, 1973.

Thấy bài viết hay hãy đánh giá làm động lực cho chúng tôi bạn nhé

Chọn số sao muốn đánh giá

Xếp hạng trung bình / 5. Số lượng đánh giá:

Chưa có đánh giá nào cho bài viết. Bạn hãy đánh giá để làm người đánh giá đầu tiên cho bài viết này

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *