Phân tích một số bài thơ để thấy: Tình yêu thiên nhiên là một tình cảm đẹp, trong sáng trong thơ Hồ Chí Minh

Loading...
()

Đang tải…

Tình yêu thiên nhiên trong thơ Bác Hồ

_______________________BÀI SỐ 73_______________________

Tình yêu thiên nhiên là một tình cảm đẹp, trong sáng trong thơ Hồ Chí Minh. Em hãy phân tích một số bài thơ đã học và đã đọc.

Tình yêu thiên nhiên trong thơ Bác Hồ

BÀI LÀM

Hồ Chí Minh là anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa của thế giới trong thế kỉ XX. Người còn là một nhà thơ lớn của dân tộc, để lại nhiều thơ chữ Hán và thơ Tiếng Việt.

Hồn thơ Hồ Chí Minh mênh mông ngát tình (Hoàng Trung Thông). Ngoài tình yêu nước sâu nặng, tinh thương người tha thiết. Hồ Chí Minh đã hướng tâm hòn mình về thiên nhiên tạo vật với bao tình yêu thương nồng hậu. Có thể nói tình yêu thiên nhiên là một tình cảm đẹp, trong sáng trong thơ Hồ Chí Minh.

Thiên nhiên là nguồn cảm hứng vô tận của tao nhân mặc khách xưa nay. Các nhà thơ đời Đường như Lý Bạch, Đỗ Phủ… các nhà thơ cổ điển Việt Nam như Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,… đều có những bài thơ tuyệt tác viết về thiên nhiên hùng vĩ, hoa lệ, nên thơ. Thơ Hồ Chí Minh, đặc biệt là Nhật kí trong tù cũng đã dành cho thiên nhiên một vị trí danh dự. Mặt trời tỏa sáng trong thơ Bác, là biểu tượng cho khát vọng tự do:

Trong ngục giờ đây còn tối mịt

Ánh hồng trước mặt đã bừng soi

Người hay nói đến trăng, trăng tròn, trăng sáng, trăng thu. ở trong tù không rượu cũng không hoa, nhà thơ ngắm trăng qua song sắt nhà tù. Trăng được nhân hóa, xuyên qua cửa ngục ngắm nhà thơ trong mối tình tri âm tri kỉ. Trăng và nhà thơ giao hòa giao cảm. Trong ngục tối, nhà thơ hướng tới vầng trăng với tâm hồn thanh cao, với phong thái ung dung tự tại và tinh thần lạc quan yêu đời.

Trải qua 14 tháng tù đày, trên những chặng đường khổ ải bị giải lui tới khắp 13 huyện của tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, nếm đủ mùi cay đắng, HÒ Chí Minh với dũng khí không chịu lùi một phân, không nao núng tinh thần, với tâm thế tinh thần ở ngoài lao, đã lấy thiên nhiên làm nơi nương tựa tâm hồn mình. Một ánh trăng đêm, một giọt sương mai, một khóm chuối dưới trăng lạnh, một tiếng chim rừng, một mùi thơm hương hoa… được Người đón nhận một cách say mê và tự do. Rất ung dung và yêu đời, bị tù đày mà ung dung, lạc quan và yêu đời:

Xem thêm  Đề kiểm tra giữa học kỳ I – Toán lớp 8 – Trường THCS Lê Quý Đôn (2015-2016)

Mặc dù bị trói chân tay,

Chim ca rộn núi, hương bay ngát rừng;

Vui say ai cấm ta đừng;

Đường xa âu cũng bớt chừng quạnh hiu

                                                    (Trên đường).

Bị trói, bị giải đi lúc Gà gáy một lần đêm chửa tan, nhà thơ ngước mắt nhìn lên bầu trời thu, hướng về ánh sáng mà đi tới, cảm thấy trăng sao cùng đồng hành trên đường xa gió rét:

Chòm sao nâng nguyệt vượt lên ngàn

                                                                                     (Giải đi sớm)

Núi cao trập trùng là đê đo tâm vóc và nghị lực của người đi đường. Có chiêm lĩnh được đỉnh cao chót mới giành được hạnh phúc, mới tận hưởng vẻ đẹp bát ngát của nước non trải dài muôn dặm. Cảm hứng vũ trụ được diễn tả đầy thi vị:

Núi cao lên đến tận cùng

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non

                                                                        (Đi đường)

Thiên nhiên trong thơ Hồ Chí Minh có lúc mang vẻ đẹp cỗ điển như Chiều tối. Một cánh chim mỏi bay về rừng tìm cây trú ẩn. Một áng mây lẻ loi lơ lửng trôi giữa bâu trời. Nhà thơ phóng bút, phác họa một vài nét, lấy điểm để gợi diện, lây động đê tả tĩnh… từ cánh chim và áng mây mà làm hiện lên cái vắng lặng êm đêm, cái mênh mông của bầu trời lúc chiều tối nơi xóm núi xa lạ. Cảnh thiên nhiên mà thoáng buồn qua cảm nhận người đi đày:

Xem thêm  Đề kiểm tra HK1 – Môn Toán 8 – Phòng GD&ĐT Đan Phượng – Mã đề 022405

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

        Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không.

Ngoại cảnh và tâm cảnh đồng điệu, cánh chim và áng mây kia trở thành mảnh tâm hôn của người chiến sĩ cách mạng trên con đường đi đày nơi đất khách quê người.

Loading...

Bài thơ Giữa đường đáp thuyền đi Ung Ninh thể hiện một cái nhìn ấm áp, trìu mên của Bác Hồ với thiên nhiên và cuộc sống con người. Mặc dù đôi chân đang bị trói, bị treo lên như tội xử tử treo cổ (giảo hình), nhưng với tâm thế làm chủ hoàn cảnh, Người vẫn tự do thưởng thức cảnh đẹp. Một chiếc thuyền câu bơi nhẹ trên dòng sông, cảnh sắc đông vui của xóm làng quê đôi bờ sông đã ôm trọn tâm hồn thi nhân. Nếu không có một tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống dào dạt, nếu không có một tinh thần lạc quan, không thể có tâm hồn đẹp, vần thơ đẹp như vậy:

Đáp thuyền thẳng xuống huyện Ung Ninh,

Lủng lẳng chân treo tựa giảo hình;

Làng xóm ven sông đông đúc thế,

Thuyền câu rẽ sóng nhẹ thênh thênh.

Thơ viết trong cảnh tù đày của Hồ Chí Minh làm hiện lên một thế giới tạo vật hữu hình nên thơ. Trong cảnh nhà tù tối tăm lạnh lẽo. Người thao thức hướng về ánh sáng như hướng về tự do. Lúc thì Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu, lúc thì nhìn trăng sao qua cửa ngục và cảm được cái lạnh cùng khóm chuối:

Khóm chuối trăng soi càng thấy lạnh

Nhòm song Bắc đẩu đã nằm ngang

(Đêm lạnh)

Bài thơ Mới ra tù tập leo núi có hai câu thơ đầu tả cảnh mây núi hùng vĩ ôm ấp quấn quýt nhau rất thi vị hữu tình. Cảnh sắc mây núi, lòng sông mang màu sắc cổ điển đầy ấn tượng:

Xem thêm  Đề tham khảo kiểm tra Hình học 8 chương 3 – Trường THCS Huỳnh Khương Ninh

Núi ấp ôm mây, mây ấp núi,

Lòng sông gương sáng bụi không mờ.

Bức tranh sơn thủy được sáng tạo nên trong niềm vui tự do. Nó còn mang ý nghĩa thẩm mĩ tượng trưng cho tấm lòng trong sáng, thủy chung của con người.

Cuộc đời cách mạng của Hồ Chí Minh vô cùng sôi nỗi và phong phú. Thơ của Người viết trong nhà tù, viết trên những nẻo đường cách mạng và kháng chiến đều chứa chan một tình yêu lớn mênh mông yêu nước, yêu người, yêu cỏ hoa (Hoàng Trung Thông). Thiên nhiên Việt Bắc để lại dâu ấn tươi đẹp, sinh động trong thơ Bác. Đó là cảnh suối đá, cô thụ, trăng hoa trong Cành khuya:

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.

Là cảnh chim rừng, hoa núi quanh ngôi nhà sàn chiến khu của lãnh tụ:

 Đọc sách chim rừng vào cửa đậu

Phê văn hoa núi ghé nghiên soi.

Là cảnh rạng đông thời máu lửa trên dòng sông Đáy. Màu hông tráng lệ tượng trưng cho chân trời thắng lợi đang ở gần phía trước, vần thơ sáng bừng màu sắc tươi đẹp và niềm vui:

Thuyền về trời đã rạng đông

Bao la nhuốm một màu hồng đẹp tươi

Tóm lại, tình yêu thiên nhiên là tình cảm đẹp trong sáng, nồng hậu trong thơ Hồ Chí Minh. Người đã sáng tạo nên những vần thơ hàm súc, giàu hình tượng, mang vẻ đẹp cỗ điển, cỏ hoa, trăng ngàn, dòng sông, vách núi, chim hót, vượn kêu… hiện diện trong thơ Bác đã mở ra bao không gian nghệ thuật đáng yêu. Tâm hồn Người trong sáng, phong thái Người ung dung nên viết về thiên nhiên của Người mới đẹp như thế.

TẢI VỀ FILE

>> Xem thêm :

+

Thấy bài viết hay hãy đánh giá làm động lực cho chúng tôi bạn nhé

Chọn số sao muốn đánh giá

Xếp hạng trung bình / 5. Số lượng đánh giá:

Chưa có đánh giá nào cho bài viết. Bạn hãy đánh giá để làm người đánh giá đầu tiên cho bài viết này

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *